SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNY

Szkoła Podstawowa im. ks. Jana Twardowskiego w Siedlcu

rok szkolny 2026/2027

Wersja zaktualizowana na podstawie programu 2025/2026,
aktualnego stanu prawnego, kierunków polityki oświatowej państwa 2026/2027
oraz założeń Reformy26 „Kompas Jutra”.

 

Dokument roboczy do przyjęcia przez Radę Pedagogiczną w porozumieniu z Radą Rodziców

1. Podstawa prawna

• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., w szczególności art. 48 ust. 1.
• Konwencja o prawach dziecka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 20 listopada 1989 r.
• Ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w szczególności art. 1, art. 26, art. 26a oraz art. 84, z uwzględnieniem aktualnego tekstu jednolitego i zmian obowiązujących w roku szkolnym 2026/2027.
• Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, z późniejszymi zmianami.
• Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, z późniejszymi zmianami.
• Ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, z późniejszymi zmianami.
• Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, z późniejszymi zmianami.
• Ustawa z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, z późniejszymi zmianami.
• Ustawa z 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, z późniejszymi zmianami.
• Ustawa z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, z późniejszymi zmianami, w tym obowiązkiem okresowej oceny Standardów Ochrony Małoletnich.
• Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej, z późniejszymi zmianami.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej (Dz.U. 2026 poz. 378), wraz ze zmianą z 8 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 958).
• Rozporządzenie Ministra Edukacji z 12 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. 2026 poz. 380), w zakresie obowiązującym od 1 września 2026 r.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji z 20 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. 2026 poz. 73), obowiązujące od 1 września 2026 r. w zakresie wskazanym w przepisach.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji z 18 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii, z późniejszymi zmianami.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, z późniejszymi zmianami.
• Narodowy Program Zdrowia oraz aktualne programy i rekomendacje profilaktyczne właściwych instytucji publicznych.
• Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027.
• Statut Szkoły Podstawowej im. ks. Jana Twardowskiego w Siedlcu.
• Standardy Ochrony Małoletnich obowiązujące w Szkole Podstawowej im. ks. Jana Twardowskiego w Siedlcu, po ich ocenie i aktualizacji wymaganej przepisami.

Uwaga prawna: Podstawowe kierunki polityki oświatowej państwa nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa; wskazują obszary priorytetowe dla pracy szkoły i nadzoru pedagogicznego. Program należy każdorazowo czytać łącznie ze statutem, Standardami Ochrony Małoletnich oraz aktualnymi przepisami wykonawczymi.

2. Charakter i założenia programu

Program stanowi szkolny dokument planowania i koordynowania działań wychowawczych, profilaktycznych, edukacyjnych i informacyjnych. Jego celem jest tworzenie szkoły wymagającej, wspierającej i bezpiecznej, w której uczeń rozwija wiedzę, umiejętności, kompetencje społeczne, odpowiedzialność, samodzielność i poczucie sprawczości. Program zachowuje ciągłość z programem na rok 2025/2026, ale został zaktualizowany o zmiany prawne i programowe obowiązujące od 1 września 2026 r.

Program uwzględnia wdrażanie Reformy26 „Kompas Jutra”, w tym stopniowe wprowadzanie nowej podstawy programowej od 1 września 2026 r. w klasach I i IV oraz dalsze przygotowanie szkoły do kolejnych etapów reformy. W klasach objętych przejściowo dotychczasową podstawą programową działania wychowawcze i profilaktyczne pozostają spójne z aktualnymi wymaganiami i statutem szkoły.

3. Diagnoza potrzeb i zasobów szkoły

Diagnoza na rok 2026/2027 powinna być oparta na aktualnych danych szkoły, a nie wyłącznie na danych historycznych. Do jej przygotowania wykorzystuje się w szczególności: wyniki ewaluacji programu 2025/2026, obserwacje nauczycieli, dane o frekwencji, analizę zachowania i incydentów, rozpoznanie potrzeb pomocy psychologiczno-pedagogicznej, ankiety uczniów i rodziców, konsultacje z Samorządem Uczniowskim, wnioski z pracy specjalistów, analizę funkcjonowania klas oraz informacje o czynnikach chroniących i ryzyka.

4. Kierunki polityki oświatowej państwa 2026/2027 i ich przełożenie na program

1. Wdrażanie zmian wynikających z Reformy26 „Kompas Jutra” – szkoła wymagająca, wspierająca i przyjazna rozwojowi ucznia.
2.  Budowanie odporności społecznej – postawy patriotyczne, obywatelskie i prospołeczne oraz odpowiedzialność za bezpieczeństwo własne i innych.
3.  Edukacja zdrowotna – zdrowy styl życia, aktywność ruchowa, odpowiedzialne zachowania prozdrowotne i pierwsza pomoc.
4.  Higiena cyfrowa i aktywność off-line – bezpieczeństwo w sieci, krytyczne myślenie i odpowiedzialne korzystanie ze sztucznej inteligencji.
5.  Rozpoznawanie potrzeb dzieci i młodzieży oraz wzmacnianie współpracy szkoły z rodzicami i pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
6. Profilaktyka uzależnień behawioralnych i przemocy rówieśniczej oraz wspieranie zdrowia psychicznego i pomoc w kryzysach.
7. Świadome decyzje edukacyjno-zawodowe, doradztwo zawodowe i promocja kształcenia zawodowego.
8. Ciekawość i aktywność poznawcza – interdyscyplinarność, praca projektowa, ocenianie kształtujące i informacja zwrotna.

5. Sylwetka absolwenta szkoły

• jest odpowiedzialny za siebie, innych i wspólne dobro;
• potrafi współpracować, komunikować swoje potrzeby i respektować granice innych osób;
• zna swoje mocne strony, potrafi rozpoznawać trudności i korzystać z pomocy;
• radzi sobie z emocjami, stresem i niepowodzeniami oraz zna sposoby szukania wsparcia;
• potrafi krytycznie oceniać informacje, rozpoznawać dezinformację i bezpiecznie korzystać z Internetu;
• korzysta z narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji w sposób odpowiedzialny, etyczny i bezpieczny;
• zna podstawowe zasady dbania o zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne oraz potrafi udzielić podstawowej pomocy przedmedycznej w zakresie adekwatnym do wieku;
• przestrzega zasad bezpieczeństwa, zna Standardy Ochrony Małoletnich i wie, gdzie zgłosić sytuację zagrożenia;
• aktywnie uczestniczy w życiu klasy, szkoły i społeczności lokalnej;
• zna historię, kulturę i tradycje regionu oraz szkoły, a także szanuje symbole narodowe;
• potrafi podejmować świadome decyzje edukacyjne i zawodowe, zna różne ścieżki kształcenia i podstawowe informacje o rynku pracy;
• jest aktywny poznawczo, kreatywny, samodzielny i gotowy do uczenia się przez całe życie.

6. Główne cele programu

- Tworzenie bezpiecznego, wymagającego i wspierającego środowiska edukacyjnego.

- Wzmacnianie zdrowia psychicznego, odporności psychicznej i poczucia sprawczości uczniów.

- Zapobieganie przemocy rówieśniczej, cyberprzemocy, wykluczeniu i zachowaniom dyskryminującym.

- Rozwijanie kompetencji społecznych, obywatelskich, patriotycznych i prospołecznych.

- Promowanie zdrowego stylu życia, aktywności ruchowej, właściwego odżywiania, higieny snu i higieny cyfrowej.

- Profilaktyka uzależnień od substancji oraz uzależnień behawioralnych.

- Rozwijanie krytycznego myślenia, umiejętności weryfikowania informacji i odpowiedzialnego korzystania z AI.

- Rozwijanie ciekawości poznawczej, samodzielności, pracy projektowej i uczenia się przez doświadczenie.

- Wspieranie uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi i rozwojowymi.

- Poprawa frekwencji, punktualności i odpowiedzialności za obowiązek szkolny.

- Wspieranie rodziców w wychowaniu oraz wzmacnianie spójności oddziaływań szkoły i domu.

- Rozwijanie orientacji zawodowej i przygotowanie uczniów do świadomych decyzji edukacyjnych.

7. Priorytety wychowawczo-profilaktyczne szkoły na rok 2026/2027

8. Edukacja zdrowotna – zmiana od 1 września 2026 r.

Od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna jest obowiązkowym przedmiotem w klasach IV–VIII szkoły podstawowej. Program wychowawczo-profilaktyczny nie zastępuje programu nauczania edukacji zdrowotnej, lecz zapewnia spójność działań wychowawczych i profilaktycznych z treściami realizowanymi na tym przedmiocie. Szczególny nacisk należy położyć na bezpieczeństwo, higienę cyfrową, odżywianie, profilaktykę uzależnień, zdrowie psychiczne, fizyczne i społeczne oraz pierwszą pomoc.

• koordynacja planów wychowawców z nauczycielem edukacji zdrowotnej;
• unikanie dublowania treści i wzajemne wzmacnianie efektów zajęć;
• monitorowanie wiedzy i praktycznych umiejętności uczniów, a nie wyłącznie deklaracji;
• włączanie rodziców w działania dotyczące zdrowia, bezpieczeństwa i higieny cyfrowej;
• prowadzenie działań praktycznych: aktywne przerwy, pierwsza pomoc, zdrowe wybory, reagowanie na kryzys i sytuacje zagrożenia.

9. Obszary rozwoju i szczegółowe cele

10. Zadania i formy realizacji – plan roczny

11. Struktura oddziaływań wychowawczych

 

12. Działania szczególnie ważne w roku 2026/2027

• przeprowadzenie aktualnej diagnozy szkolnej do końca września i przedstawienie jej Radzie Pedagogicznej;
• sprawdzenie i aktualizacja Standardów Ochrony Małoletnich po wymaganej ocenie oraz uwzględnienie wniosków w działaniach wychowawczych;
• wdrożenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej w klasach IV–VIII oraz koordynacja jej treści z programem wychowawczo-profilaktycznym;
• wzmocnienie systemu wczesnego rozpoznawania kryzysów psychicznych i jasnej ścieżki zgłaszania potrzeby pomocy;
• wprowadzenie szkolnych zasad odpowiedzialnego korzystania z AI, w tym ochrony danych, krytycznej oceny odpowiedzi AI, uczciwości akademickiej i zakazu bezrefleksyjnego zastępowania pracy ucznia;
• rozwijanie aktywności off-line i relacji rówieśniczych poprzez sport, wolontariat, projekty, koła zainteresowań, kulturę i działania lokalne;
• wzmocnienie pracy projektowej i interdyscyplinarnej, szczególnie w klasach I i IV objętych nową podstawą programową;
• rozwijanie doradztwa zawodowego zgodnie z nowymi przepisami, w tym wykorzystywanie cyfrowych narzędzi doradczych oraz informacji o zmieniającym się rynku pracy;
• systematyczne monitorowanie frekwencji i podejmowanie działań wspierających przed eskalacją problemu.

13. Współpraca z rodzicami

 

• regularna wymiana informacji o funkcjonowaniu ucznia, z poszanowaniem jego godności i prawa do prywatności;
• konsultacje i spotkania edukacyjne dotyczące zdrowia psychicznego, cyfrowego dobrostanu, granic, przemocy, uzależnień i wspierania nauki;
• wczesne włączanie rodziców w przypadku spadku frekwencji, problemów relacyjnych, zachowań ryzykownych lub sygnałów kryzysu;
• wspólne ustalanie celów i sposobów wsparcia ucznia;
• udostępnianie rodzicom informacji o możliwościach pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz instytucjach wspierających.

14. Współpraca ze środowiskiem lokalnym

• poradnie psychologiczno-pedagogiczne i specjaliści;
• policja, straż pożarna, ratownictwo medyczne i inne służby – zgodnie z potrzebami;
• instytucje kultury, sportu i organizacje społeczne;
• pracodawcy, szkoły ponadpodstawowe, Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży OHP, Międzyszkolny Ośrodek Wspierania Aktywności Zawodowej i instytucje rynku pracy
  w ramach doradztwa zawodowego;
• organizacje i instytucje realizujące rekomendowane programy profilaktyczne oraz inne działania profilaktyczne.

15. Ewaluacja programu

Ewaluacja ma charakter ciągły i służy nie tylko rozliczeniu działań, lecz przede wszystkim ich doskonaleniu. Wyniki diagnozy i ewaluacji powinny prowadzić do konkretnych zmian w planach wychowawczych, działaniach profilaktycznych oraz organizacji pomocy.

 

17. Kalendarz przykładowych przedsięwzięć wychowawczo-profilaktycznych

 

18. Postanowienia końcowe

Program jest dokumentem otwartym. W przypadku zmian przepisów prawa, nowych wytycznych organów nadzoru pedagogicznego, zmian organizacyjnych szkoły lub ujawnienia nowych potrzeb uczniów program może być aktualizowany w trakcie roku szkolnego. Zmiany wymagają zachowania właściwego trybu uchwalania programu.